De mooiste dorpen van de Champagne
Veel meer dan bubbelwijn
Champagne is vooral bekend om de wijn met bubbels maar is natuurlijk ook een streek in Frankrijk. Het ligt in het noorden en is vanaf Nederland in een paar uur te bereiken. Perfect voor een lekker lang weekend of een midweekje dus.
(meer…)
E-Magazine
Essoyes: het dorp van Renoir in de Champagne ***
Renoir
Maar goed, terug naar Essoyes de woonplaats van Renoir. Om even het geheugen op te frissen; Dit was een zeer belangrijke schilder uit Frankrijk die leefde tijdens de vorige eeuwwisseling. Hij behoort tot de stroming van het Impressionisme dat rond die tijd nogal hip was in Frankrijk en met name in en rond Parijs. Uit deze stroming zijn de beroemdste schilders gekomen, denk maar eens aan Cezanne en Claude Monet. Die laatste verbleef ook een tijdje in Nederland en wel in mijn woonplaats Zaandam waar een enthousiaste groep vrijwilligers zich inzet maar dat is natuurlijk bijzaak voor dit verhaal.
De oever van de rivier is een heerlijke plek om iets te drinken of te picknicken.
Trek naar het platteland
De Impressionisten woonden in grote steden, met name Parijs, waar ze werkten, woonden, feest vierden, dronken en met allerlei geestverruimende middelen experimenteerden. Rond 1880 kwam daar verandering in en bedachten ze dat het leven in de grote stad ook niet altijd jé van het was. Er werd besloten dat het platteland en de ruige natuur voor inspiratie zou zorgen en dus namen ze massaal de trein, auto’s waren er toen nog niet, om de provincie van Frankrijk te ontdekken. Hier in de dorpen zouden de mensen nog echt zijn, echt leven, echt eten en deze onbedorven boeren zouden voor de beste inspiratie zorgen. Komt het je bekend voor? Maar goed, het kan natuurlijk ook dat de Impressionisten zo de ellende van drank en drug wilden ontvluchten.
Dit idee is eigenlijk nooit meer uit de mode geraakt want iedere Frankrijkliefhebber weet dat een beetje dorp in Frankrijk niet compleet is zonder een kerk, een pharmacie en een kunstenaar met een gallery. Over invloedrijke ideeën gesproken; het is niet zo heel moeilijk om te concluderen dat deze trek naar het rurale Frankrijk elk jaar in de zomer dunnetjes wordt overgedaan door miljoenen Nederlanders. Het feit dat je dit leest op deze site is eigenlijk het gevolg van een idee dat een stel avant-gardisten in de negentiende eeuw hebben bedacht. Of ligt het toch wat ingewikkelder?
De mooiste schilderijen
Hoe dan ook de ontdekkingstocht van het platteland door de Impressionisten heeft een aantal uitzonderlijk briljante werkjes opgeleverd die behoren tot de mooiste dingen die de mensheid heeft voorgebracht. Monet schilderde zijn waterlelies, Van Gogh zijn sterrennacht en Renoir de Lunch van de Roeiers om maar eens wat op te noemen. Al behoort Van Gogh eigenlijk niet tot het Impressionisme maar is daar toch heel erg door beïnvloed.
Ook Renoir trok naar het platteland en gezien de afstand tot Parijs lijkt het dat hij niet heel erg zijn best heeft gedaan om het rurale leven te ontdekken. Maar zo ligt het toch niet helemaal want voordat hij uiteindelijk neerstreek in het zuiden van de Champagne woonde hij een tijdje langs de Côte d’Azur in de buurt van Nice. Dat hij deze spectaculaire en prachtige streek verliet voor Essoyes lijkt een krankzinnige beslissing. Dat was het natuurlijk ook maar het had alles te maken met liefde: zijn vrouw kwam uit het dorp aan het riviertje de Oucre.
De kunstenaar bleef tot aan zijn dood in Essoyes wonen en is nog altijd alom aanwezig. Het Office du Toerisme doet er ook alles aan om met Renoir zoveel mogelijk toeristen te trekken. En dat mag ook best want het is een leuk dorp, zeker in deze streek. Natuurlijk is er een museum waar het verhaal van de schilder wordt verteld maar daar blijft het niet bij. Er is een hele route uitgezet die je langs belangrijke plekken leidt. Zijn woonhuis, zijn atelier, plaatsen die hij heeft geschilderd en natuurlijk zijn graf, het komt allemaal langs. Hiermee ben je zeker een half dagje zoet mee en het moet gezegd worden dat het dorp echt mooi is.
Zoals zoveel dorpen in Frankrijk is er ’s zomers een feestweek. Zoals een echt kunstenaarsdorp ligt in Essoyes de nadruk op kunst en laten veel kunstenaar hun werken zien.
Door het centrum kabbelt het riviertje de Oucre langs de hoge kade’s die worden verbonden door een stalen voetgangersbrug met daarnaast een oude wasplaats het plaatje compleet maakt. Het is dan ook goed toeven op één van de terras langs het water waar de plaatselijke witte bruiswijn nooit ver weg is. Wij zijn twee keer in dit dorp geweest en de eerste keer hebben we lekker gepicknickt langs de over.
De tweede keer dat bij Essoyes aandeden was is de zomer en was er feest in het dorp. Dat gebeurd wel meer in de zomer in Frankrijk maar dit keer was het toch een beetje anders. Naast de gebruikelijke ingrediënten zoals een feesttent met veel muziek en een berg goed eten waren was dit aangevuld met veel Champagne en veel producten van allerlei kunstzinnige typjes. Want hoewel het een dikke eeuw geleden is dat Renoir hier woonde is het dorp nooit meer van de kunstenaars afgekomen. Spijtig genoeg was geen enkel zo getalenteerd als die eerste, maar dat mag een bezoek aan Essoyes niet afschrikken. Het is mooi zat en je kan altijd vluchten in een glas met bubbels.
Chaource: kaas en bijzondere beelden in de kerk ***
Een kilometer of vijf voor Chaource veranderen de akkers in grasvelden met hier en daar een plukje bos. Het is duidelijk dat dit het domein is van koeien en omdat Fransen niet veel melk drinken wordt de witte motor omgezet in kaas. Lekker natuurlijk! En daar is Chaource ook bekend van, het dorp heeft zijn eigen AOP en daar zijn ze trots op.
Kaas
Chaource is een witte romige koeienkaas met een witte schimmel. De kaasjes hebben een kleine diameter en zijn ongeveer een centimeter of acht hoog en moeten in de streek worden gemaakt van melk uit de directe omgeving van het dorp. Omdat de regiogrens bijna door het dorp loopt mag hij ook in Bourgondië worden gemaakt. Qua smaak is de kaas een allemansvriend en doet een beetje denken aan een goede roombrie, alleen dan wel iets eleganter.
Het kaasmuseum ligt aan het kerkplein
Als kaasliefhebber verwacht je in een dorp met een eigen AOP op elke hoek een kaaswinkel waar je de zuivellekkernij kan proeven. Leuke meisjes met kaasplankjes verwelkomen de hongerige toerist bij de gemeentegrens terwijl de jongens van het dorp een centje bijverdienen door verkleed als een enorme kaas over de pleintjes te lopen. Misschien zou dat in Nederland zo zou zijn maar dat is hier anders.
Kaasmuseum
Chaource is bovenal een slaapdorp waar niet heel veel gebeurd. Al zie je hier in vergelijking met andere dorpen nog veel mensen op straat lopen. De kaas wordt gewoon gemaakt in fabriekjes en op slechts één boerderij wordt nog op ambachtelijke wijze kaas gemaakt. De slager op het plein achter de kerk heeft wel een uitgebreid aanbod van de plaatselijke trots. Er is wel een kaasmuseum waar wordt uitgelegd hoe de kaas wordt gemaakt en hoe het recept is ontstaan. Je vindt het museum op het plein aan de voorkant van de kerk.
Het plein voor de kerk is eigenlijk best aardig en het is jammer dat de Fransen die gebruiken als parkeerplaats. Er staan een aantal fraaie vakwerkhuizen. Van dit soort huizen zijn er meer in het dorp, vooral aan de noordkant van de kerk zelf waar ook de overdekte markthal te vinden is. Dit is een staalconstructie uit de tweede helft van de negentiende eeuw en wordt nog steeds gebruikt. Helaas waren wij er niet op maandag, want dan is er markt.
Kerk Saint Bapiste
Naast de kaas heeft het dorp nog een attractie die het bezoek waard is en dat is de kerk. Deze is uitgerust met een prachtig orgel waarop een organist aan het oefenen was toen wij binnenkwamen. Ik heb er niet zoveel verstand van maar het klonk prachtig. Een affiche leerde mij dat gedurende de zomer concerten worden gegeven door organisten uit heel Europa waaronder een Amsterdammer. Kennelijk is dit een dingetje in het dorp. De concerten zijn kosteloos te bezoeken en dat is toch iets om in de gaten te houden als je in de buurt bent.
De kerk, gewijd aan Johannes de Doper, is opgetrokken in de gotische stijl maar heeft geen toren. De kerk heeft een platte voorgevel die niet heel rijkelijk versierd is. Voor beelden moet je binnen zijn want het hele gebouw staat vol met kleine en grote beeldengroepen. Dat maakt een bezoek altijd leuk al is het alleen maar om te ontdekken welke bijbels verhaal wordt uitgebeeld.
In de crypte van de kerk in Chaource staat een waanzinnig mooie beeldengroep.
Voor het topstuk moet je de crypte in. Via een kleine trap naast het altaar kom je in een nauwe ruimte waar direct oog in oog staat met een unieke beeldengroep. Dit heb je in eerste instantie niet door want het is nogal donker daar. Omdat de beelden nogal groot zijn dacht ik even te maken te hebben met medetoeristen. Terwijl mijn ogen langzaam aan het donker begonnen te wennen zag ik dat de levensgrote beelden aan één kant worden verlicht via een klein raampje. Hierdoor ontstond hier een ragfijn spel van licht en schaduw en veranderde de groep toeristen langzaam in een zestiende eeuwse beeldengroep. Als het niet druk is, en dat is vaak hier, is dit een spectaculaire belevenis waar je even de tijd voor moet nemen.
De beeldengroep stelt de graflegging van Christus voor. Het is gemaakt in de zestiende eeuw volgens de Troyes stijl waarvan de belangrijkste beeldhouwer in Chaoucre is geboren. Of hij deze beelden ook heeft gemaakt kon ik niet achterhalen. De beelden zijn beschilderd en zijn uiterst precies gemaakt waardoor de emotie goed zichtbaar is. Het verdriet van de rouwenden spettert van de beelden af en je hoeft dan ook niet lang te kijken om ontroerd te raken. Deze beelden zijn van een waanzinnige kwaliteit en dé reden om dit dorp te bezoeken. Dat je dan ook nog lekker kaas kan eten is daarbij een bonus.