Eguisheim ****Gezellig rond dorp in de Elzas
Wijn speelt sowieso een hoofdrol in Elzas en in Eguisheim in het bijzonder. De druiven werden in de vierde eeuw door de Romeinen geïntroduceerd en eeuwenlang verbouwd. Na een neergang van de wijnbouw in het begin van de twintigste eeuw kent het de laatste vijftig jaar weer een bloeiperiode. En daar kan niemand toch iets op tegen hebben!
De witte wijnen uit de Elzas behoren tot de beste van Frankrijk en dus ook van de wereld. Een wandeling door de wijngaarden naar de drie donjons aan de voet van de Vogezen kost je ongeveer een uur waarna je een gekoeld glas van het edele vocht wel hebt verdient.
- Vestingmuren
- Kapel van het kasteel
Dat hebben wij echter niet gedaan, de voettocht althans. We bezochten het dorp aan het einde van de middag na een bezoek aan Colmar. Ik had eigenlijk een typisch Elzasser dorp verwacht waar je er zo veel in dit deel van Frankrijk. En dat is Eguisheim ook wel maar het heeft daarbij ook nog iets eigens waardoor het dorp een uniek karakter heeft.
Vanaf boven is de ronde vorm van het dorp goed te zien.
Aangezien we niet direct een parkeerplaats konden vinden in het centrum van het dorp volgden we het bord met de ‘P’. Die leidde ons naar een parkeerplaats buiten het dorp en dat bleek helemaal geen ramp.
De wandeltocht bracht ons namelijk langs de ooievaars opvangplek en dat is helemaal leuk. In tegenstelling tot het ooievaarspark in Hunawhir is die in Eguisheim niet groot en wordt er ook weinig aan gedaan. Niet dat de beesten niet goed worden opgevangen maar het heeft niet de functie om toeristen te vermaken of informeren. Veel meer dan een paar ruime kooien is het eigenlijk niet.
Dat mocht de pret niet drukken want er was helemaal niemand toen wij er waren en dan kan je de vogels wel goed van dichtbij zien. Niet dat de ooievaars zich iets van ons aantrokken, die deden gewoon hun ding.
Rond centrum
Na een korte wandeling loop je eigenlijk zo het centrum in. Je weet onmiddellijk dat het centrum nadert omdat die compleet is afgesloten door een rondweg die als een slotgracht het centrum van het dorp compleet afsluit.
Ben je eenmaal deze weg overgestoken dan ontdek je het karakter van het dorp. Het is namelijk gebouwd om het kasteel dat in het midden stond. De binnenste huizenblokken zijn nog tamelijke gezellig rotzooi maar door omheen zijn twee straatjes gebouwd die helemaal rondom de kern lopen. Het lijkt op de grachten van Amsterdam maar dan veel kleiner en wel helemaal rond.
En net als in Amsterdam heeft dat een bijzonder mooie ruimtelijke werking maar dan op een iets andere schaal. De ronde straten buigen namelijk voortdurend waardoor je nooit zicht krijgt op de complete straat. Hierdoor verveeld het nooit, zeker niet omdat het dorp vol staat met leuke huizen en panden. Het zelfde effect zie je bij de grachten in Amsterdam.
Kapel
Maar ook de ‘binnenkant’ van Eguisheim is de moeite waard. Zoals al eerder gemeld stond in het midden van het dorp oorspronkelijk een kasteel. Daar is nu alleen nog de kapel van over. Deze staat naast een raar bouwsel op een soort verhoging op een bijzonder aardig plein.
De kapel binnenlopen is verplichte kost want hij is van binnen nog helemaal geschilderd. Dit zal voor veel mensen even wennen zijn maar zo zagen de meeste kerken er in de middeleeuwen uit. Hoewel er in die tijd weinig met kleur werd gedaan, het was duur en veel kleuren werd als duivels gezien, waren het juist de kerken die bont werden beschilderd.
Voor ons doet het een beetje raar en komt het zelfs een beetje kitscherig aan maar dit heeft te maken met ons beeld van de middeleeuwen. Er zijn meer kerken te vinden in Frankrijk, in Ansoius in de Provence bijvoorbeeld, maar zo’n kleurrijke kerk is toch wel bijzonder.
Naast wijn en grote vogels is Eguisheim ook beroemd omdat het de enige Paus uit de Elzas heeft voortgebracht. Bruno d’Eguisheim werd hier in 1002 geboren en schopte het in 1049 tot Paus Leo IX. Hoewel hij maar zes jaar op de zetel in Rome zat is hij wel belangrijk geweest. Zo maakte hij ruzie met Willem de Veroveraar en stond hij aan de basis van de breuk met de christelijke kerk in het oosten dat bekend staat als het Groot Schisma.
Wij bezochten in het dorp in de herfst en dan is de streek bijzonder mooi. Hoewel de streek altijd wel druk is, viel het tijdens ons bezoek aan Eguisheim eigenlijk wel mee. Er liepen wel wat toeristen rond maar het was zeker niet storend.
Het dorp heeft genoeg winkeltjes, bars en restaurants zonder dat je het idee hebt om in Disneyland terecht te komen. Omdat wij toch een beetje trek hadden gekregen kochten wij een pretsel. Die kan je overal in de Elzas kopen maar dit was de zoete variant. Die zou ik zeker ook eens proberen als je in de streek bent!
Eguisheim is vooral een dorp waar je moet genieten van de gezellige straatjes, pleintje en prachtige huizen. Het is gewoon heel erg mooi en dat vonden de Fransen ook want het dorp werd in 2013 gekozen als Le Village préféré des Français, een televisieshow waar jaarlijks het mooiste dorp van Frankrijk word gekozen.
Video van Eguisheim
Beelden van Eguisheim
E-Magazine Elzas
Evenementen in Eguisheim
Kaart van Eguisheim en omgeving
Les plus beaux villages de France weergeven op een grotere kaart
In de buurt van Eguisheim
Rogier SwagermanMittelbergheim: wijndorp in de Elzas *
Wijnbouw
De wijnbouw is al heel oud in Mittelbergheim. Volgens de bronnen werd hier al door de Romeinen druiven verbouwd om het edele vocht te produceren. Uit die tijd in het dorp niets meer te vinden maar op het centrale pleinstaan prachtige huizen in renaissance stijl. Verder heeft Mittelbergheim twee kerken , een katholieke en een protestantse. Dat is voor Nederlanders niet echt iets bijzonder, maar in Frankrijk zie je dat niet heel vaak. Behalve dan weer in de Elzas waar in bijvoorbeeld Hunawihr zelfs twee verschillende diensten in één kerk worden gegeven.
Vanaf het dorp heb je een prachtig uitzicht over de wijngaarden waar met name de Sylvaner druif wordt verbouwd. Deze had in het verleden niet zo’n goede naam omdat de kwaliteit van de wijn niet altijd even goed is. Uit ervaring kan ik vertellen dat de Sylvanerwijn uit de Elzas goed te doen is. Proeven die je in één van de vele cave’s die elk hun eigen gesmeden uithangbord hebben.
Mont Sainte-Odile
Een bezoek aan Mittelbergheim is niet compleet met een beklimming van de Mont Sainte-Odile. Deze berg met zijn begroeide kliffen van zandsteen speelt een belangrijke in de geschiedenis en de identiteit van de streek. De naam dankt de berg aan de patroonheilige van de Elzas die in de zevende eeuw hier stierf.
Het is echter duidelijk dat de berg voor het christendom al een plek was voor mystiek en geloof. Sinds de elfde eeuw staat er een klooster en die is zeker de moeite waard om te bezoeken. Het uitzicht vanaf het terras van het klooster over het Rijndal is indrukwekkend.
Hunspach: vakwerkhuizen en de Maginotlinie
De ingang van het Fort Schoenenbourg
Na de Eerste Wereldoorlog bouwde Frankrijk langs de grens met Duitsland een enorme verdedigingsgordel met tientallen bunkers. Eén van de grootste bunkers in deze Maginotlinie staat vlakbij Hunspach.
De Ouvrage d’artillerie de Schoenenbourg kreeg in juni 1940 de volle laag van het Duitse leger maar het was zo goed gebouwd dat het stand hield. Helaas reden de sluwe Duitsers met tanks om de hele linie heen en konden daarna gewoon doorrijden tot aan de kanaalkust. Frankrijk gooide na zes weken de handdoek in de ring en gaf Duitsland zo de grootste overwinning in zijn geschiedenis. Voor de streek rondom Hunspach had deze nederlaag in 1940 grote gevolgen. De Elzas werd weer onderdeel van Duitsland en zo moesten de mannen bijvoorbeeld dienst nemen in het Duitse leger.
De bunker bij het dorp is in het weekend geopend voor publiek en omvat onder andere een geschutskoepel, keuken en een drie kilometer lange gang waar een treintje reed. In de winter is het dicht. Het hele complex lijkt erg om de Hackenberg in Lotharingen.
De mooiste dorpen van de Elzas
De Elzas is een bijzondere streek met een zeer eigen cultuur en een lekkere eigenwijze keuken. Eigenlijk vormt de Elzas de grens tussen Frankrijk en Duitsland en dat is aan alles te merken als je daar bent. Zo klinken de namen daar heel Duits, denk maar aan Mulhouse, Kaysersberg en Straatsburg, maar moet je deze […]
Riquewihr: bijzonder wijndorp in de Elzas ****
De hoofdstraat leidt je via prachtige huizen naar de stadspoort.
Als je de auto al kwijt kunt dan zul je je tussen de nauwe straatjes en steegjes moeten wringen. Niet echt een recept om van een dorpje te genieten, maar het is het toch wel waard. Als je goed ter been bent is het aan te raden om de auto in Hunawihr te parkeren en dan naar Riquewihr te lopen door de wijngaarden. Het is een wandeling van iets meer dan een kilometer en de moeite waard.
Het dorp ligt tegen de bergen van de Vogezen aan en loopt een beetje omhoog. De rue Charles de Gaulle, de hoofdstraat, loopt tegen de berg op tot de toegangspoort, de Dolder. De toegangspoort is gebouwd in de dertiende eeuw en vervolgens de eeuw daarop flink verbouwd.
De toren is een bijzonder bouwsel. Hij is redelijk hoog en is gebouwd bovenop de stadspoort, een constructie die je wel meer ziet in de Elzas. Hierdoor lijkt de Dolder op poten te staan. Het vakwerk dat in de toren is verwerk zorgt voor een fraai plaatje.
Vakwerk kom je wel vaker tegen in Europa, maar het vakwerk in de Elzas heeft een bijzonder verhaal. Opvallend is dat er verschillende kleuren worden gebruikt en dat had vroeger een betekenis. Aan de kleur van het vakwerk kan je het beroep of de religieuze voorkeur van de bewoners aflezen. Zo was een viswinkel blauw, had een bakker geel vakwerk en maakte protestanten hun huis rood.
Museum
De toren De Dolder.
In de toren is een museum te vinden waar, hoe verbazingwekkend, je meer kan leren over de verdedigingswerken van het dorp en de militaire geschiedenis van Riquewihr. Je kan de toren helemaal beklimmen, zodat je een prachtig uitzicht hebt over het dorp en de omliggende wijngaarden.
Helaas voor ons was het dicht toen wij er waren. Het weer was ook niet echt fantastisch dus we hadden sowieso niet veel van het uitzicht kunnen genieten.
Naast de toren staat een mooie fontein en daarnaast is er zowaar nog een museum. Het stikt ervan in Riquewihr. Ook dit exemplaar is gevestigd in een toren en heeft als thema martelen. Dat is niet echt ons ding en we zijn er ook niet in geweest.
Eten en drinken
Voor de innerlijke mens is Riquewihr, maar ook de andere dorpen eromheen, erg goed. Er zijn tal van restaurants waar je voor een redelijke prijs goed kan eten. De Elzas heeft zijn eigen gastronomie die heel anders is dan de rest van Frankrijk. Zo zijn ze er dol op zuurkool, choucroute, die anders is dan wij in Nederland gewend zijn. De aardappelen en de zuurkool worden niet gemengd maar op een grote schaal opgediend waar allerlei stukken spek, worst en ander vlees worden geserveerd.
In de Elzas is altijd wel een lekker restaurant om de hoek.
Is zuurkool niet jouw ding, dan kan je genieten van tal van andere streekgerechten. Heel Frans is de foie gras, die je eigenlijk niet mag eten van de dierenliefhebbers, maar wel heel lekker is. Lichter voor de maag is de flammkuchen. Een soort van kruising tussen pizza en quiche en erg goed tijdens de lunch. Maar er zijn nog tal van andere lekkernijen te krijgen in de Elzas. Je raakt niet uitgegeten daar!
Dit alles consumeer je in een gezellige Winstub. Waar dit goede voedsel natuurlijk wordt gecombineerd met een heerlijk fris Elzas wijntje. Of bier, want in tegenstelling tot de rest van Frankrijk, kunnen ze in de Elzas wel goed bier brouwen. Duitsland is dan ook echt heel dichtbij.
In de omgeving van Riquewihr
De Elzas is een bijzondere streek en er is ook genoeg te doen in Riquewihr. Op een kleine kilometer ligt het eerder genoemde Hunawihr met zijn versterkte kerk en een park vol met ooievaars. Even ten zuiden van Riquewihr ligt Kaysersberg. Ook dit is een prachtig wijndorp waar je heerlijk kunt wandelen en nog beter kunt eten en drinken.
In de Elzas kan je niet om de wijnbouw heen, en dat is helemaal niet erg.
Bijzonder is Colmar. Deze prachtige stad heeft een aantal zeer interessante musea en een kleine kathedraal. De stad heeft veel water en zelfs een wijk genaamd klein Venetië. Ongetwijfeld indrukwekkend voor Fransen, maar met Amsterdam om de hoek is het voor Nederlanders zeker mooi, maar niet iets om van je stoel te vallen.
Iets ten noorden van Riquewihr ligt het kasteel Haut Koenigsbourg dat door de Duitse keizer Wilhelm II, die van de eerste wereldoorlog, geheel is gerestaureerd. Niet ver van deze burcht ligt La montagne des singes. Op deze berg lopen apen rond die uit de hand popcorn eten. Onze kinderen vonden het geweldig. In de buurt is ook nog een klein kasteel met een roofvogelshow.
Natuur- en wandelliefhebbers komen aan hun trekken in de bergen van de Vogezen. Daar vind je ook hoge pieken zoals de Ballon d’Alcase waar je in de winter goed kan langlaufen en zelf een beetje kan skiën.
Hunawihr: dorp in de Elzas met ooievaars ***
Het kerkje van Hunawihr is volledig ommuurd.
Als grensgebied kent de Elzas een nogal dynamisch verleden waarin oorlogen meer dan eens een ramp zijn geweest voor het gebied. Dankzij de strategische ligging en de goede bereikbaarheid door de Rijn, is de Elzas altijd in staat geweest om zich te herstellen. Ook nu is de Elzas een welvarende streek met voor Franse begrippen veel inwoners.
De Elzassers wonen in prachtige dorpen die redelijk dicht bij elkaar liggen. Wij komen vaak in de Cantal en daar moet je tientallen kilometers rijden om in het volgende dorp te komen. Zo niet in de Elzas, daar liggen de dorpen bijna tegen elkaar aan.
Zo ligt Hunawihr tegen Riquewihr aan, ook een Beaux Village, en het iets grotere Ribeauville ligt om de hoek. Dat ook zeker een aardig dorp is.
Als je een fiets bij je hebt kan je het makkelijk fietsen. Er ligt zelfs een fietspad dat dwars door de wijngaarden loopt. Helaas hadden wij alleen een auto tot onze beschikking. Het is trouwens wel een idee om je auto te parkeren in Hunawihr en vervolgens naar Riquewihr te lopen want daar wil het wel eens druk zijn op de parkeerplaats.
Hunawihr heeft mooie straatjes met vakwerkhuizen.
Hunawihr is niet zo’n beauty als Riquewihr. Waar de buurgemeente het moet hebben van zijn prachtige huizen en de schilderachtige straatjes waar je direct voor valt, moet je voor Hunawihr een beetje je best doen om te begrijpen waarom het dorp op de lijst van de mooiste dorpen van Frankrijk staat.
Riquewihr
Het dorpje in de Elzas heeft wel mooie huizen en straatjes, maar vergeleken met Riquewihr is het allemaal een beetje minder. Ook minder zijn de toeristen en dat vinden wij altijd een pluspunt. Je kan heerlijk wandelen door de straatjes zonder dat je over de toeristen struikelt. De voorzieningen zijn er dan ook minder. Er zijn wat restaurantjes, maar een bakker is er niet. De winkel van het dorp was tijdens ons bezoek dicht en het was ons niet duidelijk of het etablissement sowieso ooit nog zijn deuren zal openen.
In de directe omgeving van het dorp staat het vol met duivendranken.
Kerkje van Hunawihr
Als je in Hunawihr bent is een bezoek aan het kerkje zeker de moeite waard. Waar de meeste kerken in Frankrijk midden in het dorp staan, staat die van Hunawihr aan de rand van het dorp. Het is in meerdere opzichten een bijzonder exemplaar. De kerk staat een beetje hoger tussen de wijnranken. Deze strategische ligging wordt nog eens onderstreept doordat het gebouw meer op een vesting lijkt dan op een kerk. Bovendien ligt om de kerk een stevige muur met slechts één ingang die behoorlijk is versterkt.
Duidelijk is dat dit een vechtkerk is, maar dat was vooral in het verleden, want nu lijkt alles vredig in de Elzas, al weet je het natuurlijk nooit helemaal zeker. Zeer opmerkelijk is dat de kerk nu zowel door protestanten als door katholieken wordt gebuikt. ’s Ochtends wordt de katholieke eredienst gegeven in het koor, ’s middags gebruiken de protestanten het schip.
Naast de leuke straatjes, het uitzicht op de wijngaarden en de omgeving heeft dit mooie dorp in de Elzas nog twee erg leuke attracties. Net even buiten het dorp ligt een vlindertuin en een kleine dierentuin met inheemse dieren. We zijn niet in de vlindertuin geweest, maar in de dierentuin hebben wij ons een hele middag uitstekend vermaakt.
Ooievaars
De Elzas heeft altijd veel Ooievaars aangetrokken. Maar hoewel de vogels worden gezien als de brenger van goed nieuws en een teken van welvaart, ging het in de jaren zeventig van de vorige eeuw niet goed met de vogels in de Elzas. Door de jacht, vervuiling en de vele hoogspanningskabels nam de populatie in rap tempo af.
Om de ooievaars voor de streek te redden besloten een aantal vrijwilligers een park voor de vogels in te richten om zo het aantal in de Elzas te vergroten. En dat is gelukt want in 2013 zijn er meer dan duizend ooievaars door het park opgevoed en uitgezet.
De versterkte klokkentoren.
Het park dacht, door de ooievaars drie jaar binnen te houden, de reislust van de dieren in te dammen. De jaarlijkse trek naar Afrika zorgde voor veel slachtoffers onder de vogels. Deze tactiek bleek een beperkt succes: sommige dieren blijven het hele jaar in de omgeving van Hunawihr, maar velen kunnen de trek naar het zuiden niet weerstaan en dan is het altijd maar afwachten of je ze in het voorjaar weer terugziet.
Wij bezochten in het voorjaar het park en hadden het geluk om ook jonge ooievaars te kunnen bekijken. In de middag kregen ze voer en dat is echt een prachtig gezicht.
Naast ooievaars heeft het park zich nu tot doel gesteld om de dieren die in de Elzas zijn uitgestorven weer terug in de natuur te brengen. Zo is er nog een vrij nieuw onderkomen voor een otterfamilie. Tot slot beschikt het park over een prachtig rond bassin waarin in de middag een soort van show wordt gegeven met ‘hoe jagen dieren op vis’ als thema. Het is zeker geen dierenshow met verklede dolfijnen en opgedirkte walvissen. De dieren kunnen geen kunstjes en dat hoeft ook niet want dankzij de glazen wanden van het bassin kan je heel goed zien hoe de verschillende jagers de vissen vangen.
In de omgeving
In het dierenpark kan je de ooievaars van zeer dichtbij bekijken.
Hunawihr ligt midden in het wijngebied van de Elzas. De bekende ‘route des vins d’Alsace‘ loopt langs het dorp en deze route krijgt van de bekende Michelingids maar liefst drie sterren. Pal naast Hunawihr ligt aan de ene kant Riquewihr, een toeristische trekpleister. Aan de noordkant ligt Ribeauville: een iets groter plaatsje met mooie huizen en straatjes waar je goed kan eten en drinken.
Iets verder naar het noorden ligt het kasteel Haut-Koenigbourg. Dit is een prachtig groot kasteel dat aan het begin van de twintigste eeuw geheel is gerestaureerd in opdracht van de Duitse Keizer Wilhelm II.
Zuidelijker ligt Colmar met zijn prachtige oude binnenstad met gezellige pleintjes en straatjes. Wil je geen cultuur maar natuur dan liggen in het westen de Vogezen, een gebergte met eindeloze bossen en hoge toppen.