Roche de Solutré ***De trotse rots van de Mâconnais
In het meest zuidelijke puntje van Bourgondië ligt aan de rechterkant van de rivier de Saône de Mâconnais. De streek heeft een prachtig glooiend landschap vol met wijngaarden, prachtige dorpen en intieme stadjes bordenvol geschiedenis en cultuur.
Bijna elke Nederlander rijdt deze prachtige streek voorbij richting het zuiden waardoor de toeristen hier voornamelijk Frans zijn. Houden zo zou ik zeggen want hier is het nog mogelijk om een dag lang geen Nederlands te horen.
Het symbool van dit land van melk en honing is de Roche de Solutré; een enorme rots even ten westen van Maçon die als een boeg van een enorm schip dat uit de grond lijkt de breken. Het puntje van ‘boeg’ vormt de top die bijna 500 meter hoog is.
De rots is bijna vanuit de hele streek te zien. Het is niet alleen de zichtbaarheid die de rots bekend maakt, ook de geschiedenis vol met legendes en drama spreekt tot de verbeelding. Deze geschiedenis begon 160 miljoen jaar geleden. Europa zag er toen iets anders uit. Nederland had een vulkaan, het was een stuk warmer en grote delen van West-Europa lagen onder een tropische zee vol met leven.
Krijtlaag
Ook het zuiden van Frankrijk lag onder deze zee waar de skeletten van de miljarden zeedieren die daar gedurende miljoenen jaren leefden op de bodem zich opstapelden. Deze laag botjes, graatjes en andere overblijfselen vormden een dikke laag krijt dat aan de oppervlakte verscheen nadat de zee zich terugtrok omdat de aarde afkoelde.
Deze dikke laag krijt bedekt ook nu nog een groot deel van West-Europa. De witte rotsen van Dover, de Champagne en ook de Sint-Pietersberg in Zuid-Limburg vormen allemaal een onderdeel van deze laag. Ook de bovenlaag van de bodem van de Mâconnais is bedekt met de laag krijt.
Zo’n laag met krijt is natuurlijk leuk maar dat verklaart nog niet waarom de rots van Solutré zo boven het landschap uitsteekt. Dit heeft te maken met gebeurtenissen die na het droogvallen van West-Europa plaatsvonden; de vorming van de Alpen.
Doordat de Afrika Italië, of beter de plaat waar nu Italië is, tegen Europa begon te drukken ontstond een nieuwe bergketen. Door de druk van dit geweld brak de plaat van de Mâconnais en ontstond de vallei waar nu de Saône stroomt. Iets soortgelijks gebeurde ook met de Vogezen en het Zwarte Woud. Ook daar brak door de druk van de Alpen de onderliggende plaat waarna een dal ontstond waar nu de Rijn stroomt. Verschil is dat daar geen kalklaag ligt want de Vogezen en het Zwarte Woud lagen niet op de bodem van de tropische zee.
Wijn
Bij het breken van de plaat ontstond het landschap dat wij nu kennen. Sommige delen zakten terwijl andere juist omhoogschoten waardoor de streek nogal wat hoogteverschillen kent. Bij Rots van Solutré was de druk echter zo groot dan een deel van de onderlaag omhoog is geduwd.
De steile hellingen, de aanwezigheid van het kalk uit de krijtlaag en het milde klimaat maken de Mâconnais perfect voor de wijnbouw. We weten het niet precies maar misschien is dit wel het oudste wijngebied van Frankrijk. Rond 600 voor Christus waren het de Grieken die hier voor het eerst druiven plantten om wijn te maken. Vooral de Chardonnay voelt zich hier thuis en de druif heeft zelfs zijn naam te danken aan een dorp in dit deel van Bourgondië.
Ook rondom Roche de Solutré liggen veel wijngaarden. Ik vind het altijd een feestje om langs de wijnranken te rijden en de sappige druiven te zien groeien en dat is precies wat je doet als je naar de rots rijdt.
Er zijn verschillende routes naar de top van de rots. Aangezien het nogal warm was besloten we de kortste route te nemen. Deze begint bij de parkeerplaats direct onder de rots. Er zijn ook een startpunten in de dorpen Solutré-Pouilly en Vergisson.
De route naar de top van de rots kreeg nationale bekendheid nadat president François Mitterrand er een traditie van maakte om deze ieder jaar te beklimmen. Wie werd uitgenodigd bij deze jaarlijkse wandeltocht telde pas echt mee in het Élysée.
Ik weet niet precies of het met Mittterand te maken heeft maar de Rots behoort nu tot een selecte club van ‘Grand sites de France’. Ook weer een mooi lijstje van mooie plekken die je kan afstrepen in Frankrijk, je blijft bezig als je wilt.
Museum
Nadat we de auto hadden geparkeerd liepen we op een stukje asfalt dat eindigt bij het archeologisch museum, daarna is het een goed onderhouden bospad. Het museum bevindt zich in de berg en er is niet veel meer van te zien dan de robuuste entree waar op dat moment twee klassen met Franse kinderen naar binnen gingen. Er heerste rondom de ingang een aangename sociale dynamiek die plots verdween toen de laatste docent door de deur ging.
Binnen vind je een grote hoeveelheid spullen die direct in de omgeving van de Roche de Solutré zijn gedaan. Onze voorvaders en -moeders waren kennelijk al dol op deze plek want er is hier heel veel gevonden.
Het meest opvallende zijn de botten van vele duizenden dieren direct onder de rots, stammend uit de tijd van de jager/ verzamelaars. De theorie is dat de rots op de route van de jaarlijkse trek lag van verschillende soorten kuddedieren. De jagers/ verzamelaars zouden deze kuddes de rots hebben opgejaagd waarvan een deel in paniek van de rots sprongen.
Een mooie theorie maar wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de dieren niet van de rots zijn gevallen. Hoe dan ook moeten de jagers verzamelaars hier een goed leven hebben gehad aangezien de laag botten soms twee meter dik is. Daar hebben ze dan wel 25.000 jaar over gedaan maar zeker is dat hier meer dan eens een barbecue is aangestoken.
De omgeving is trouwens zeer geschikt voor een mooie picknick. Zeker de top is een prachtige plek om iets lekkers te nuttigen. De wandeltocht naar het bovenste punt zorgt ervoor dat de eetlust wordt opgewekt.
De tocht is niet lang en goed te doen, ook voor niet getrainde wandelaars. Het is ook prima te doen met kinderen al is het aan te raden die wel in gaten te houden als je op de top bent.
Eerst loop je door een prachtig bos, daarna op een soort van weide. Hier leven Poolse konikpaarden al dacht ik eigenlijk dat het ezels waren. Ik ben duidelijk geen kenner. Het zijn in ieder geval gemoedelijke beesten die nieuwsgierig bij mij kwamen kijken.
Uitzicht
Het laatste deel van de tocht krijg je het idee dat je in de bergen bent beland, wat ook een beetje zo is natuurlijk. Grote rotsen en kleine bossages omringen hier het pad.
Eenmaal boven heb je een wijds uitzicht. Omdat dit het hoogste punt van de omgeving is kan je bij mooi weer ontzettend ver zien en het schijnt dat zelfs de Mont Blanc te zien is. Dat was op de dag dat wij er waren niet het geval maar evengoed hebben wij genoten van het uitzicht.
We hebben boven een kleine snack en een slok water genuttigd maar als ik weer zou gaan dan had ik een stokbrood, een stuk kaas en een paar plakken ham in mij rugtas gestoken voor een kleine picknick. Het is namelijk een prachtige plek en je vermaakt je wel even met het indrukwekkende panorama. En als je de rugzak toch aan het vullen bent, gooi er ook een kleine verrekijker in, dat is altijd leuk op zo’n plek.
Video van Roche de Solutré
E-Magazine Bourgondië
In bezit een ereader of tablet? Download dan het E-Magazine over Bourgondië. Deze lees lekker je op je vakantieadres en ontdek je mooiste dorpen en leukste plekken.
Kaart van Roche de Solutré en omgeving
Les plus beaux villages de France weergeven op een grotere kaart
In de buurt van Roche de Solutré
Rogier SwagermanKasteel van Cormatin: fijne tuin en mooie vertrekken in Zuid-Bourgondië ***
Een laan met fraaie bomen leidt naar de ingang van het kasteel.
Het was een erg warme ochtend en om toen wij om elf uur de parkeerplaats opdraaiden was het al rond de 35 graden. Dit was het de hele week al en we waren gewend om van schaduw naar schaduw te rennen.
Poorthuis
De ingang bevindt zich in een prachtig poorthuis dat helemaal vol staat met boeken, bouwpakketten en andere toeristische snuisterijen. De kassa werd bemand door een zeer aardige man die direct een heel verhaal begon over de stichting die het kasteel runt. Het bleek dat er te weinig vrijwilligers waren om de rondleiding te geven.
Dat was jammer want de meest bijzondere kamers in het kasteel bleven zo voor ons gesloten. Aan de andere kant hoefden we niet voor de rondleiding te betalen en bovendien was het maar de vraag of je in de hitte wel de concentratie hebt om te kunnen luisteren naar een Frans verhaal over het kasteel.
Salons
Mocht je de kamers kunnen bekijken, dan zou ik dat wel doen. Het zijn namelijk zo’n beetje de enig overgebleven salons uit de achttiende eeuw. Deze salons waren vooral te vinden in Parijs en waren het middelpunt van het sociale en culturele leven tijdens het Ancien régime. Hier ontmoette de elite elkaar om de problemen in de wereld te bespreken, te filosoferen, naar muziek te luisteren, toneelstukken te bekijken en natuurlijk elkaar het hof te maken.
Hoewel het Frankrijk van de achttiende eeuw veel nare facetten had was het samen van Engeland ook het centrum van cultuur en wetenschap. De mensen die in deze salons bijeenkwamen hebben de basis gelegd voor de wereld waar wij nu in leven. Hier werden werden ideeën als democratie en het wetenschappelijk wereldbeeld ontwikkeld.
Hoewel de salons in Parijs bevonden, waren deze ook te vinden in de provincie zoals hier in het kasteel. De salons in de hoofdstad zijn tijdens de Franse Revolutie allemaal vernietigd maar hier dus niet. Toen de revolutionairen voor de poort stonden om de boel te bestormen besloot de toenmalige eigenaar zijn complete wijnvoorraad uit de kelder te halen waarna de meute zich te goed deed aan het druivensap en het kasteel lieten zoals het was. Wat een verhaal en kan het Franser?
Tuin van vijf zintuigen
Na het kopen van de kaartjes loop je op een mooie laan richting het kasteel. We besloten echter eerst de tuin te gaan bekijken en sloegen rechts af. De tuin is ingedeeld in verschillende delen die hun eigen functie hebben.
De tuin ten noorden van het kasteel is geïnspireerd op het boek Hypnerotomachia Poliphili. Een boek uit de vroege renaissance dat met name in Frankrijk veel invloed heeft gehad op de architectuur in de zestiende en zeventiende eeuw. In het boek beleeft de held in een droom een avontuur waarbij vijf zintuigen de hoofdrol spelen. Welke dat precies zijn is mij niet duidelijk geworden.
De tuin vermengt dit verhaal met Bijbelse verwijzingen en bestaat uit vijf delen. Vier daarvan bevinden zich in een groot vierkant. In het midden daarvan staat een mooie fontein met een appelboom die verwijst naar de bekende boom van Adam en Eva.
Hoewel de tuin al een tijd bestaat is deze niet origineel meer. In 1980 was het kasteel hard op weg een ruïne te worden tot het gekocht werd door drie personen. Zij wilde het kasteel weer in oude glorie herstellen en dat is gelukt. Er werd budget geregeld, vrijwilligers georganiseerd en de handen uit de mouwen gestoken.
Labyrint
Dit soort werk is natuurlijk nooit af maar de tuinen zijn prachtig hersteld en het is er goed toeven met altijd een prachtig uitzicht op het kasteel. Het vijfde deel van de symbolische tuin is een doolhof en dat is altijd leuk en niet alleen voor kinderen.
Uitzicht vanuit de folly in het midden van het doolhof.
Het labyrint symboliseert de puzzeltocht van het leven na de oerzonde van Adam en Eva. Vandaar die boom bij de fontein. Zoals veel doolhoven bij kastelen uit deze tijd is de uitgang in het midden. Als een soort beloning is hier een klein fraaie constructie neergezet. Nadat je de trap hebt genomen sta je in een soort van kooi van fraai ijzerwerk en heb je uitzicht over dit deel van het domein.
Naast het doolhof begint de Engelse landschapstuin met veel water en bomen. We vermaken ons prima en ontdekken achter een heuvel een intiem theater in de open lucht. Op het podium staat een permanent decorstuk zoals je die ook wel ziet bij Romeinse theaters. Een aantal klassieke beelden en een paar grote vazen maken het feest compleet. Ik ben dol op dit soort plekken en gezien de staat van het geheel wordt het theater ook nog gebruikt.
Relaxen in de schaduw
We besloten verder te wandelen en de stallen en de moestuin te bekijken. Maar voordat we daar zijn komen we op een groot grasveld waar in de schaduw van een grote boom een aantal ligstoelen staan. Één daarvan wordt bezet door een man die een boek aan het lezen is. De stoelen zien er aangenaam uit en we besluiten even te gaan zitten om wat water te drinken. Nadat we ons hebben geïnstalleerd worden we door een vriendelijke hond begroet die zich daarna al kwispelend naast de lezende man gaat liggen.
De tuin herbergt een open lucht theater dat nog altijd wordt gebruikt.
Nadat we de moestuin, altijd leuk, hebben bekeken gaan we het kasteel binnen. Op de binnenplaats is het ziedend warm en ook de kamers die je zonder gids mag bekijken zijn redelijk aan de warme kant. De fraaie kamers staat vol met meubilair en kachels en overal hangen schilderijen en kaarten. Ze zijn niet allemaal van hoge kwaliteit maar ik heb nog redelijk lang naar de verschillende kaarten gekeken.
Koele kelders
Ook de kelders zijn te bezichtigen en daar was het veel koeler en dat was zeer aangenaam. Met mijn lengte was het goed oppassen dat je je hoofd niet stoot maar het was wel de moeite waard. De kelders zijn een ook een labyrint van voorraadkamers en andere vertrekken.
Het allemaal is een beetje ‘spooky’ maar uiteindelijk sta je in een kamer met aan de ene kant een balkon vlak boven de ‘slotgracht’ en aan de andere kant kijk je van onder naar het bijzondere fraaie trappenhuis.
Tot slot bekijken we nog even de tentoonstelling in het koetshuis met, jawel, een oude koets. Binnen is een kleine tentoonstelling gemaakt over de restauratie van het complex. Mooie oude foto’s van toen en nu en de situatie daar tussenin.