Villereal **Bastide dorp bij de Lot
Villerèal klonk mij eerlijk gezegd nogal Spaans in de oren en dat komt waarschijnlijk door de (bijna) gelijknamige voetbalclub uit Spanje. Het betekent zowel in het Spaans als in het Frans koninklijke stad. En dat is een beetje overdreven want de stichter van de stand, Alfons van Poitiers was helemaal geen koning. Hij was dan wel de broer van Lodewijk IX de Heilige en daarmee van koninklijke bloede, maar toch echt geen koning. Hij zal de stichting ongetwijfeld met zijn broer besproken hebben.
Bastide
De kerk staat niet aan het centrale plein en had naast het dienen van het opperwezen ook dienst als bolwerk.
Een bastide dorp herken je aan een centraal gelegen vierkant plein dat is omringd door huizen die meestal een arcade galerij hebben. Opvallend genoeg staat de kerk bij deze dorpen niet aan het centrale plein maar in de buurt daarvan. In de meeste Franse dorpen, en ook in andere landen, is de kerk het centrale punt waar een dorp of stad omheen is gebouwd.
In een bastide dorp dus niet en ook in Villarèal staat de kerk een beetje aan de zijkant. Hij heeft dan nog wel een eigen pleintje. De kerk is robuust gebouwd en heeft schietgaten en kantelen om de inwoners van het dorp een veilige plek te geven als er onrust was in de omgeving.
Bastide dorpen in de Lot
Bastide dorpen vind je alleen in het zuidwesten van Frankrijk en zijn allemaal aan het einde van de middeleeuwen gesticht, Villerèal in 1267. Dit werd gedaan door plaatselijke machthebbers die zo hun greep op de streek wilde verstreken en de lokale economie te stimuleren. De dorpen liggen meestal op een heuvel en hebben een strak stratenplan rondom een vierkant centraal plein. In het midden van het plein werd een pin geslagen die als middelpunt van het dorp gold. Rondom het plein werden gelijke percelen gemaakt waar de eerste huizen werden gebouwd vaak met een arcade gallerij. Oorspronkelijk waren alle huizen even groot maar dat is nu niet meer het geval.
Onrust was er in het verleden in de buurt van Villarèal genoeg. Het dorp dat aan het eind van de dertiende eeuw werd gesticht lag gedurende de veertiende eeuw jaar in de vuurlinie van het grootste conflict van de late middeleeuwen in Europa.
Honderdjarige oorlog
Tijdens de Honderdjarige oorlog streden de Engelse en Franse koning om de Franse troon. Halverwege dit conflict hadden de Engelsen bijna geheel West-Frankrijk in handen waarbij de Dordogne en de Lot gedurende een groot deel van de oorlog het belangrijkste strijdtoneel vormde.
Een oorlog zorgt ook nu nog voor een stevige bende, maar in de veertiende eeuw maakten de legers ook een potje van. Logistiek was nog niet uitgevonden en soldaten moesten maar zien hoe ze aan voedsel kwamen.
De legers trokken als een soort sprinkhanenplaag door Frankrijk en de omgeving van de Lot werd dan ook vaak geplunderd. Een versterkte kerk zoals die in Villerèal was een moeilijk te nemen vesting en bood onderdak voor de plaatselijke bevolking.
Ambacht en handel
Om ambachtslieden en handelaren aan te trekken voor de nieuwe bastide steden werden de inwoners van deze nieuwe dorpen voor een bepaalde periode vrijgesteld van belastingen of kregen andere privileges. Een succesvolle strategie aangezien er nog aardig wat van deze dorpen bewaard zijn gebleven.
Maar de kerk was niet enige verdediging van het dorp. Een zeven meter brede gracht zorgde ervoor dat Villerèal ondanks het ontbreken van muren goed te verdedigen was. De gracht bevond zich te hoogte van de achterkant van de kant en is in de achttiende eeuw gedempt.
Het is hier niet altijd ellende geweest want nadat het conflict was opgelost, Frankrijk wist uiteindelijk de Engelsen bijna compleet te verjagen, kende de streek een bloeiperiode. De vruchtbare grond was perfect voor fruitteelt, de handel groeide snel en in de dorpen werden vestigden ambachtslieden zich.
Houten markthal
Uit deze periode is ook de markthal op het centrale plein van Villerèal en die staat er nog steeds. Het is een indrukwekkende houten constructie die bijna het hele plein overkapt. In het midden heeft het bouwsel zelfs een verdieping en dat maakt het uniek.
De markthal is een prachtige houten constructie en heeft zelfs een verdieping.
Helaas voor ons hebben ze dit in het dorp nog niet helemaal door want je kan nog gewoon je auto parkeren op het plein. Het is natuurlijk hartstikke handig om je auto midden in het dorp kwijt te kunnen als je het wilt bezoeken maar al dat blik maakt het er natuurlijk niet mooier op. Misschien dat hier aan wordt gedaan nu ze een Plus Beaux Village zijn.
Video van Villereal
Beelden van Villereal
E-Magazine Dordogne & Lot
In bezit een ereader of tablet? Download dan het E-Magazine over de Dordogne & Lot. Deze lees lekker je op je vakantieadres en ontdek je mooiste dorpen en leukste plekken.
Kaart van Villereal en omgeving
Les plus beaux villages de France weergeven op een grotere kaart
In de buurt van Villereal
CC By MOSSOT La Romieu: dorp met imponerende kerk
Deze Arnaud bouwt in La Romieu een kerkcomplex dat er nu nog altijd staat. Naast de kerk verschijnt er ook een groot paleis en laat hij het hele dorp ommuren. Deze laatste twee zijn inmiddels verdwenen maar de kerk staat er nog. In de kerk zijn fresco’s uit die tijd en een kloostergang te bewonderen. De flinke toren is achthoekig en is voor een deel te beklimmen waardoor je een prachtig uitzicht hebt over het dorp en het fraaie plein met arcaden.
De kerk speelde een grote rol in de ontwikkeling van La Romieu als pleisterplaats op de Camino de Santiago, een plegrimstocht die in de middeleeuwen zeer populair was. Het hele complex staat op de UNESCO lijst en geldt dus als werelderfgoed.
Legende van de katten
Wie door La Romieu loopt kan bijna niet om de katten heen. Afbeeldingen, namen, uithangbordjes en beelden; overal kom je deze eigenzinnige dieren tegen. Veel beeldjes zijn van de hand van Maurice Serreau die zich liet inspireren door een plaatselijke legende. En dat is een leuk verhaal.
De aanbidding van poezen in het dorp gaat terug naar een verhaal aan het einde van de middeleeuwen. Tijdens een hongersnood door een misoogst werd de jacht geopend op deze huisdieren om die vervolgens op te eten, als je honger hebt doe je alles.
Eén inwoonster van het dorp, Angelina genaamd, hield veel van katten en verborg er een aantal. Dat bleek een gouden greep want na de hongersnood werd de oogst opnieuw bedreigd. Dit keer door een plaag knaagdieren die vrij spel hadden bij een gebrek aan katten. De ondergedoken poezen kwamen in actie en maakten korte metten met de muizen, ratten en ander ongedierte. Na deze heldendaad konden de katten niet meer stuk en worden sindsdien vereerd als helden. De poezen vonden het waarschijnlijk wel best en gingen slapen.
Het verhaal is opvallend want in het algemeen wantrouwden middeleeuwers katten. De dieren werden geassocieerd met duistere krachten en de duivel. Een echo hiervan is het idee dat een zwarte kat ongeluk zouden geven.
Botanische tuin
Even buiten het dorp ligt Jardins de Coursiana. Deze botanische tuin is opricht in 1974 en heeft sindsdien een enorme hoeveelheid verschillende bomen verzameld. De tuin omvat vier gedeeltes met elk hun eigen thema. Zo is er bijvoorbeeld een Engelse en een kruidentuin.
Als je zowel de tuin als het kerk wilt bezoeken kan je het best een gecombineerd kaartje kopen, die is het hele seizoen geldig.
Rogier SwagermanLauzerte: mooi plein, lekker eten ***
Centrale plein
De rijkdom van toen is nog goed te zien aan de huizen die aan het centrale plein liggen. Het plein is uitgevoerd met een gallerij van bogen zoals je veel ziet in deze streek. Bij ons bezoek in juli was er op het plein een podium voor het jaarlijkse feest. Hoewel ik dol ben op dit soort feesten was het wel jammer.
Het centrale plein heeft rondom een bogengallerij zoals je veel ziet in deze streek.
Op het plein vind je wat terrasjes en leuke winkeltjes waar allerlei kunstzinnige zaken worden aangeboden want, net zoals bij veel dorpjes in deze omgeving, er zijn veel kunstenaars in het dorp. Je moet zelf maar kijken of er iets tussen zit. Vreemd was wel dat in één van deze winkeltjes mijn vraag, ik weet niet meer waarover, in het Nederlands werd beantwoord. Dat heeft altijd iets jammerlijks, ze zouden Nederlanders die in Frankrijk wonen moeten verbieden Nederlands te spreken tegen toeristen!
De gezellige straatjes in Lauzerte hebben genoeg schilderachtige hoekjes.
Rondom het plein barst het van de gezellige straatjes waar je heerlijk kan verdwalen. Loop je naar het zuiden dan kom je uiteindelijk op een groot terras waar je een schitterend uitzicht hebt over de landerijen rondom het dorpje. Vlak onder dit terras vind je de Jardin de Pèlerin, een tuin die in het teken staat van de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella.
Jardin de Pèlerin
De tuin staat vol met bordjes met liedjes die tijdens deze tocht werden gezongen en natuurlijk allerlei bijzondere planten. Het is echt de moeite waard om daar even te kijken, zeker op een warme dag is de schaduwrijke tuin een prima plek om een stokbroodje met een stukje kaas te nuttigen.
Eten
Over eten gesproken, Lauzerte ligt in de streek van de foie gras, iets wat zeer lekker is maar dat je eigenlijk niet mag eten. Daarnaast kent de streek zijn eigen wijn AOC maar ook een AOC voor meloenen. Tijdens de tocht naar het plaatsje kom je langs uitgebreide boomgaarden met allerlei soorten vruchten. Even stoppen dus om perziken, abrikozen of een meloen voor de lunch aan te schaffen.
In de omgeving
Omdat Lauzerte net niet in het toeristische gebied van de Lot en de Dordogne ligt, sta je hier niet in de file met Nederlandse auto’s. Toch kan het hier in de zomer wel druk zijn. De Lot en de Dordogne bieden genoeg vertier om hier lekker een weekje vakantie te vieren.
Festiviteiten in Lauzerte
Zoals een goed Frans dorp betaamt, heeft Lauzerte in de zomer voldoende feesten en evenementen. In april is er een bloemenfeest. In de zomermaanden (juni, juli, augustus en september) zijn er talloze exposities waar het eerder genoemde plaatselijke kunstenaarsgilde zijn waar aanprijst. Natuurlijk ontbreekt ook een antiekmarkt niet op de agenda.
Lautrec: pastel, knoflook en klompen ***
Vanaf de heuvel ‘Calvaire de la Salette’ heb je een prachtig uitzicht op het dorp en de omgeving.
Bij ons bezoek parkeerden wij de auto aan de westelijke kant van de heuvel, eigenlijk nog net buiten het dorp. Je kan ook om de heuvel rijden en een parkeerplekje in het centrum zoeken, dan hoef je niet te lopen. Vanaf hier loopt een mooi pad rondom de heuvel langs de molen omhoog. Aan de andere kant van de heuvel loopt er een pad naar beneden het dorpje in. Als je deze route neemt, hou er dan rekening mee dat je bij terugkeer de heuvel weer moet beklimmen.
Knoflookfeest
Hoewel we in midden augustus Lautrec bezochten, was het niet overdreven druk. Dat schijnt in de eerste week van deze zomermaand anders te zijn. Dan wordt namelijk het knoflookfeest gevierd. Specialiteit van het dorp is de roze knoflook en het is ook het enige dorp in Frankrijk waar deze soort wordt verbouwd. En zoals bekend zijn Fransen dol op dit kruid. De roze variant is beroemd om zijn unieke smaak en om het feit dat het zeer lang houdbaar is. In de zomer kan je de knoflook niet ontgaan, want al kilometers voordat je het dorp binnenrijdt dringt de geur de auto binnen. Het geeft wel een bepaalde sfeer.
Begin augustus wordt de knoflook geoogst en daar bouwen de inwoners van Lautrec een feestje omheen. Een onderdeel van het feest is het maken van beelden van knoflook. Dat klinkt wel spannend en het is jammer dat we het gemist hebben.
Pastel
Pastelwinkeltje in Lautrec met de plaatselijke specialiteit.
Naast knoflook is het dorp ook bekend om de pastel. Dit plantje bevat een blauw pigment en dat is een zeer kostbaar goedje. Pastel was tot de introductie van indigo in Europa zo’n beetje de enige manier om iets blauw te maken. Het plantje wordt in de omgeving van Lautrec verbouwd en verwerkt tot pigment in het dorp. Er zijn nog enkele winkeltjes die dit dure stofje verkopen. Hoewel ik niet echt een goede tekenaar ben, kreeg ik bij een bezoek aan zo’n winkeltje wel de neiging het te kopen. Ik kon mij echter bedwingen.
Het dorp staat vol met vakwerkhuizen waaraan het opvalt dat de eerste verdieping overhangt ten opzichte van de begane grond. Ik weet niet precies waarom dit is, maar meestal heeft het iets te maken met belastingen. Lautrec heeft nauwe straatjes en intieme kleine pleintjes waar soms een bistro of restaurant te vinden is.
De centrale markt is bijzonder aardig. Op warme dagen vind je er genoeg schaduw om van de mooie huizen te genieten. Midden op het plein staat een fontein waar kinderen heerlijk een tijdje kunnen spelen, terwijl je zelf de gevels bestudeert, of geniet van een glas koele witte wijn.
Wat een wandeling door Lautrec bijzonder maakt, is het ‘Circuit des cartes postales’. Oude ansichtkaarten hangen her en der in het plaatsje en vertellen zo de geschiedenis van Lautrec.
Je hebt een dorp in Frankrijk niet bezocht als je niet de kerk hebt bezocht. In Lautrec vind je de Collégiale St-Rémy met een strakke buitenkant en een mooi interieur.
Overal in het dorp hangen oude ansichtkaarten waardoor je kan zien hoe het dorp er vroeger uitzag.
Vlak achter de kerk staat het klompenmuseum. Voor veel buitenlanders wellicht een aantrekkelijk attractie, maar als je zoals wij zo’n beetje naast de Zaanse Schans woont, loop je hier snel voorbij.
Wel zijn we nog even langs de middeleeuwse vestingmuren gelopen. Daarna hebben wij het pas gerestaureerde Porte de la Caussade bewonderd en het voormalige klooster, waarin nu het Office de Tourisme is gevestigd. Het zag er allemaal goed en mooi uit, maar door het warme weer sloeg de dorst toe.
In de omgeving
Albi is de trekpleister in de omgeving. De kathedraal is ronduit indrukwekkend. De buitenkant is gebouwd als een burcht. De binnenkant is zeer kleurrijk, zoals alle kerken in de middeleeuwen. Ook het museum van Toulouse Lautrec is een aanrader. In het zuiden ligt Castres met daarachter de Montagne Noir.
Auvillar: kunstenaarsdorp met prachtig plein ***
Toch ligt het dorp mooi en zijn de laatste kilometers naar Auvillar de moeite waard. Na een korte klim kom je in het dorp aan. Een goede plek om de auto te parkeren is bij de kerk. Dan kan je die direct bekijken en je loopt zo naar het centrale plein.
Het is aan te raden om even de kerk in te lopen. Het gebouw is afgelopen eeuwen niet helemaal ongeschonden doorgekomen. De halve ruïne is daarom juist interessant om te bekijken
Maar het centrale plein is echt de juweel van dit mooie dorpje. Hier staat een fraaie ronde markthal. Hij is niet groot maar de vorm maakt hem uniek en de verhoudingen zijn zeer fraai.
Het plein is een beetje langwerpig compleet met een arcaden en een mooie boom in het midden. Bij ons bezoek was daar een mevrouw druk bezig een schilderij te produceren want zoals zo veel dorpen in Frankrijk zijn ook hier kunstenaars actief. En deze schilder was niet slecht.
Omdat het warm was besloten wij de schaduw van de parasol van het terras op te zoeken en onder genot van een ijsje onze vakantie-ervaringen uit te wissen met onze vrienden. Daarna vertrokken we naar onze gîte in Les Landes. Die bleek wel mooi en luxe was maar in een enorm saaie omgeving stond en ook dat is best uniek in Frankrijk.