Saint-Saturnin
Een dorp, een kasteel en een kerk

Saint-Saturnin ligt in de Puy de Dôme even ten zuiden van Clermont-Ferrand. Het dorp speelde in de middeleeuwen een bescheiden rol in de Franse geschiedenis. De adellijke familie uit het dorp wist door een uitgekiende strategie, opportunisme en een flinke dosis geluk een nazaat zelfs op de Franse troon te krijgen.

Hoe is dat zo gekomen. Catherina de’Medici was de vrouw van Hendrik II en zoals haar naam al aangeeft een dochter van de beroemde bankier in Florence. Deze prachtige stad in Toscane was in de zestiende eeuw één van de modernste en dynamische van de wereld waar de Renaissance zo’n beetje is uitgevonden. Het is daarom verbazend dat de machtigste man uit die stad trouwt met een edelvrouw uit de Auvergne, toch een beetje achterlijk gebied. Enfin, het gebeurde toch en uit dat huwelijk werd Catherina geboren die op haar beurt trouwde met de koning van de Frankrijk.

Saint-Saturnin

Zeker zien:

- Romaans kerkje
- Dorp

Locatie:

open in maps

Locatie:

Open in maps

Als koningin zette ze haar stempel op de Franse geschiedenis. Natuurlijk kennen we Catherina als regentes voor haar zoon waardoor ze grote invloed had op de politiek. Maar haar invloed op cultureel gebied is waarschijnlijk nog veel groter. Door haar komst werd de cultuur van de Italische Renaissance in de Franse cultuur geïntroduceerd om nooit meer weg te gaan.

Van deze invloed is aan de gebouwen in Saint-Saturnin niet te zien want die zijn allemaal Romaans of gotisch. De Onze Lieve Vrouwe kerk is de kleinste van de vijf belangrijkste Romaanse kerken in de Auvergne. Buiten is hij redelijk somber uitgevoerd en heeft een kenmerkend rond koor en een achthoekige toren. Binnen is de vormgeving massief maar toch elegant. De tal van kunstschatten bewijst dat deze kerk belangrijk is.

Natuurlijk heeft Saint-Saturnin ook een kasteel. Het is in de dertiende eeuw gebouwd en elke eeuw daarna wel verbouwd. De prachtige Franse tuin maakt het complex helemaal af. Waar vroeger een kasteel alleen voor de adel was, kan nu iedereen er in slapen want het is momenteel een hotel.

Helaas voor het dorp staat het niet meer op de lijst van ‘Le plus beaux villages de France’ maar dat wil nog niet zeggen dat het geen mooi dorp is.

Video van Saint-Saturnin

E-Magazine

In bezit een ereader of tablet? Download dan één van de E-Magazine. Deze lees lekker je op je vakantieadres en ontdek je mooiste dorpen en leukste plekken.

Evenementen in Saint-Saturnin

1 mei
Braderie
Juli en augustus
Concerten, exposities in het dorp
Derde weekend van september in oneven jaren
Lichtfestival
Tweede helft november
Kunstmarkt

Kaart van Saint-Saturnin en omgeving


Les plus beaux villages de France
weergeven op een grotere kaart
monclus-lavendel-gard-frankrijk-kerk-cc-missusdoubleyou

Monclus: dorp tussen de lavendelvelden aan de Cèze

Het dorp zelf is natuurlijk minder oud en ontstond in de middeleeuwen rondom het kasteel waarvan nu het donjon het meest zichtbare gebouw is. De grotten speelden trouwens nog een lange tijd een rol voor de bewoners want de monniken die in de dertiende eeuw in Monclus een klooster bouwden, verbleven daarvoor in de grotten. Dat klinkt uitzonderlijk maar in de middeleeuwen waren grotten een populair onderkomen voor gelovigen die dichterbij god wilden komen. Na de monniken werden de grotten nog lang gebruikt door de Tempeliers. Het dorpje is autovrij en het is heerlijk wandelen door de kleine straatjes en steegjes waarvan een deel overdekt zijn.

La-Roque-sur-Cèze-Ardeche-Frankrijk-dorp-By-Vi.Cult-CC-BY-SA-3.0-via-Wikimedia-Commons

La Roque-sur-Cèze: dorp op een rots boven een rivier

Naast het kasteel heeft La Roque-sur-Cèze nog een bijzondere brug. Deze is genoemd naar Karel Martel maar stamt niet uit de tijd van deze Karolinger. De brug is gebouwd in de veertiende eeuw. Tot slot ligt er bij het dorp nog een prachtige waterval, de Cascades du Sautadet.

Saint-Floret: dorp in de Puy de Dôme

Boven in het dorp staat een Romaans kerkje waar je een schilderij en een beeld van de heilige maagd met haar kind uit de veertiende eeuw kan bewonderen. Achter het kerkje is een kerkhof. Een slecht gekozen locatie want het begraven van de overleden dorpelingen ging moeilijk in de rotsen. Uiteindelijk zijn de graven uit het steen gehakt en deze sarcofagen zijn nog.

Kasteel

Zonder kasteel heb je geen echt Frans dorp en ook in Saint-Floret staat er één. Hij is niet helemaal zoals hij werd opgeleverd maar een kasteel in een goede staat van ontbinding kunnen we wel waarderen, anders gaan we wel naar de Elfteling, of Brugge.

Naast een toren staat nog gebouw en daar is iets bijzonders te zien. Op de wanden zijn fresco’s te zien uit de middeleeuwen. Nu zijn die al bijzonder maar meestal hebben die religieuze voorstelling, denk aan een lokale heilige of een scene van uit het leven van Jezus. Hier dus niet want deze fresco’s beelden het verhaal van Tristan en Isolde uit, hét romantische verhaal in de middeleeuwen.

Saint-Floret is sinds 2015 geen Plus Beaux Village meer en ik weet niet hoe dat zo is gekomen. Het blijft natuurlijk wel een mooi dorp en als je in de buurt bent een bezoek waard.

Monpazier: het mooiste vestingstadje van de Périgord ****

De machtsbasis bevond zich in het zuidwesten van Frankrijk met Bordeaux als belangrijkste stad. Om dit gebied te verdedigen stichtte Edward een aantal kastelen en versterkte dorpen. In Monpazier is dat volgens een strak plan uitgevoerd. Het dorp heeft een rechthoekige plattegrond van 400 bij 220 meter.

Alle huizen even groot

De straten lopen evenwijdig aan de lange zijde en worden gekruist door vier dwarsstraten. Het hele dorp bestaat uit rechthoekige blokken waar alle huizen oorspronkelijk even groot waren. Bij het wandelen door het dorp geeft deze strakke indeling toch een vreemd gevoel. Deze strengheid hoort niet bij een Franse dorpje. Ik had dat gevoel ook bij het nieuwe gedeelte van Carcassonne en Villefranche de Conflent.

Voor de veiligheid waren tussen de huizen brandgangen zodat vuur moeilijker over kan springen. Deze brandgangen zijn nog goed te zien op het centrale plein. De Place des Cornières is bijzonder aardig en wordt omringt door huizen die tussen de middeleeuwen en de zeventiende eeuw zijn gebouwd. De arcades onder de huizen zie je meer in de het zuidwesten van Frankrijk en geeft een plein een eigen charme. Midden op het plein is een houten markthal te bewonderen. Vlakbij het plein staat de kerk die in de dertiende eeuw is gebouwd en daarna nog een aantal keren is verbouwd.

Tot slot is een bezoekje aan de Office du Tourisme nog de moeite waard. Hier is een kleine tentoonstelling over de geschiedenis van de Bastides ingericht , inclusief schaalmodellen en archeologische vondsten.

Lods-Le_pont_sur_la_Loue-Frankrijk-dorp-burg-Doubs-franche-comte-By-Jean-Pol-GRANDMONT--CC-via-Wikimedia-Commons

Lods: dorp van oude ambachten en wijn

De oude kerk is in de vijftiende eeuw gebouwd en verving een exemplaar uit de negende eeuw die bij een Benedictijnse priorij hoorde. In de kerk zijn een aantal fraaie stukjes houtsnijkunst te vinden die je niet mag missen als je in Lods bent.

Piana: dorp boven de calanques op Corsica

Sainte-Agnès: dorp met uitzicht op de Middellandse Zee *****

Vanuit het dorp heb je dan ook een uitzonderlijk mooi panorama over Menton en de Cap Martin. Het mooie uitzicht en de grens met Italië wijzen op een strategische ligging en dat is militairen niet ontgaan. Vanzelfsprekend heeft Sainte-Agnès een oud kasteel, je bent in een Frans dorp of niet. Deze is alleen te voet te bereiken via een half verharde weg die bij het kerkhof begint. Het is niet echt een lange tocht door de stijging en de staat van het pad is het niet aan te raden voor mensen die slecht ter been zijn.

De tocht is de moeite waard want naast een prachtig uitzicht met oriëntatietafel voert dit pad ook langs een mooie middeleeuwse tuin. Vlak voor het kasteel zit iemand in een klein hokje maar we hoefde niets te betalen om naar binnen te mogen. Voor toeristen was het gratis werd ons gezegd waarna ik vroeg wie ze hier nog meer verwachtte. Daar moest ze hartelijk om lachen.

Het kasteel bleek een veel groter complex dan ik had gedacht. Het strekt zich uit over de gehele top van de berg met op het bovenste punt een dikke donjon. Naast de tuin is het kasteel een slechte staat, het is feitelijk een ruïne waar je half klauterend je weg naar het donjon vindt.

Het dorpje zelf heeft heerlijke steegjes en kleine straatjes waar je lekker kan verdwalen óf zoals in ons geval, genieten van de koele schaduw. Bezoek ook even de plaatselijke Office du Tourisme ze een klein museum hebben ingericht over de streek. Wij werden daar ontvangen door een Vlaamse mevrouw die zowaar deze site kende. Dat voelde als een hele eer waarna ik natuurlijk een praatje maakte die uiteindelijk werd onderbroken door mijn familieleden die buiten langer een half uur stonden te wachten. “Zo is wel genoeg pap!” en daar hadden ze ook wel een beetje gelijk in.

Fort Maginot de Sainte-Agnès

In de meeste dorpen in Frankrijk stopt de militaire geschiedenis in de middeleeuwen maar in Sainte Agnès is dat niet het geval. Het schilderachtige dorp kreeg namelijk tussen de twee wereldoorlogen in nog een belangrijke rol bij de Franse plannen voor het verdedigen van het land.

Wat was het geval? De Eerste Wereldoorlog was wel verloren door Duitsland maar het had zijn kracht niet verloren en dat was Frankrijk niet ontgaan. De vrede die werd opgelegd voelden voor de Duitsers hard en oneerlijk maar eigenlijk viel dat mee. Duitsland had nog steeds een snel groeiende bevolking en de Duitse industrie was na Amerika de sterkste van de wereld. Frankrijk zag dit met lede ogen aan en besefte zich heel goed dat het buurland een grote bedreiging vormde zeker op het moment dat de VS en Engeland zich terugtrokken van het Europese vaste land. Frankrijk werd aan alle kanten voorbij gelopen door Duitsland en daar moest een antwoord komen.

Om Duitsland het hoofd te kunnen bieden bouwde Frankrijk in de jaren dertig van de twintigste eeuw de grootste en duurste verdedigingslinie ooit. Net als een middeleeuwse stad zou Frankrijk door een muur moeten worden beschermd. Dit project staat bekend als de Maginotlinie waar de enorme bunkers in de Elzas en in Lotharingen beroemd om zijn. Fort Hackenberg nabij Luxemburg is het grootste en bekendste voorbeeld van de enorme forten die Frankrijk in die tijd bouwde.

Nooit gebruikt

Minder bekend is dat de Fransen ook hun zuidoost grens wilden beschermen. Italië was in de Eerste Wereldoorlog wel een bondgenoot maar Frankrijk was er niet zeker van of dit bij een nieuw conflict weer het geval zou zijn. Een juiste inschatting bleek later. Om de grens te beschermen werden er op tal van plaatsen in de Alpen grote bunkers gebouwd. Niet zo groot als in het noorden, maar even goed nog van een redelijk formaat.

Om de kustlijn en de grens bij Menton te verdedigen werd er in Sainte-Agnès een bunker gebouwd met groot geschut. En dit bouwsel staat er nog steeds want het is net als zowat de hele Maginotlinie nooit gebruikt. De Duitsers trokken namelijk met tanks in het noorden om de hele verdediging heen en de Italianen verklaarden Frankrijk pas de oorlog toen Duitsland de klus al bijna had geklaard. De bunker is te bezoeken en voor iedereen met interesse voor de geschiedenis van de twintigste eeuw is dat een must.

Talmont-sur-Gironde: dorp aan de monding van de Gironde

Tot slot heeft het dorpje een kleine maar mooie vissershaven waar vroeger steur aan wal werd gebracht. Tegenwoordig wordt er op glasaal en Lamprei gevist en die je kun je ongetwijfeld goed eten in één van de restaurants van het dorp.

Crissay-sur-Manse: dorp bij Tours

Natuurlijk heeft Crissay-sur-Manse een kerk die is gebouwd in de zestiende eeuw. Je moet er zeker even gaan kijken maar het is geen kunsthistorische wonder. Tot slot is er nog een wasplaats bij de rivier en dat is altijd een prima plek voor een picknick. Dan moet je wel zelf je brood meenemen want een bakker is er niet in het dorp.

Je kan er wel geitenkaas en locale wijn krijgen en die is uitstekend. Chinon en Bourgueil zijn misschien wel de meest onderschatte wijn van Frankrijk. Ze zijn namelijk razend lekker weet ik uit ervaring. Eten kan ook in het restaurant in het dorp en ook daarvoor geldt dat het waarschijnlijk wel goed is want deze streek van Frankrijk heeft een uitstekende keuken. Iets wat je waarschijnlijk wel was opgevallen als je hier bent.